Nieprzyjemny zapach z butów powstaje głównie wtedy, gdy bakterie rozkładają pot w wilgotnym, słabo wentylowanym wnętrzu obuwia. Najpierw trzeba więc buty wysuszyć i przewietrzyć, a dopiero potem zastosować środek pochłaniający zapach lub ograniczający rozwój drobnoustrojów.
Dlaczego buty zaczynają nieprzyjemnie pachnieć?
Sam pot jest w dużej mierze bezwonny. Problem pojawia się wtedy, gdy wilgoć, ciepło i brak cyrkulacji powietrza sprzyjają namnażaniu bakterii na stopach oraz we wnętrzu obuwia. Zapach może utrwalać się także w przepoconych wkładkach, zwłaszcza gdy buty są zakładane dzień po dniu bez wysuszenia.
Najczęściej odpowiadają za to następujące czynniki:
- Wilgoć pozostająca w butach po całym dniu noszenia, treningu albo przemoczeniu.
- Syntetyczne materiały, które ograniczają wentylację i utrudniają odparowanie potu.
- Zbyt rzadka zmiana skarpet lub zakładanie już wilgotnych skarpet.
- Brak wyjmowania i suszenia wkładek.
- Nadmierna potliwość stóp, a czasem także infekcja skóry wymagająca konsultacji z dermatologiem.
Po zdjęciu obuwia wyjmij wkładki, rozluźnij sznurowadła i pozostaw buty w suchym, przewiewnym miejscu. Nie chowaj wilgotnych par do zamkniętej szafki.
Jak pozbyć się zapachu z butów domowymi sposobami?
Domowe metody działają najlepiej po wcześniejszym oczyszczeniu i wysuszeniu obuwia. Środki absorbujące ograniczają wilgoć i pochłaniają woń, natomiast metody antybakteryjne pomagają zmniejszyć liczbę drobnoustrojów. Nie każda metoda nadaje się do każdego materiału, dlatego przed użyciem płynu wykonaj próbę na mało widocznym fragmencie.
Soda oczyszczona
Wsyp do każdego buta około jednej łyżeczki sody oczyszczonej, rozprowadź ją po wkładce i pozostaw na noc, najlepiej na około 24 godziny. Soda pochłania wilgoć oraz część zapachu. Rano dokładnie ją wysyp albo usuń odkurzaczem. Nie pozostawiaj proszku w bucie podczas noszenia.
Herbata i żwirek dla kota
Suche torebki herbaty mogą pochłonąć część wilgoci i zapachu. Włóż po kilka sztuk do każdego buta na noc. Podobnie działa żwirek dla kota, ale należy umieścić go w czystej skarpetce lub kawałku rajstop, aby nie rozsypał się we wnętrzu obuwia. Po kilku godzinach usuń wypełnienie i przewietrz buty.
Roztwór octu
Wymieszaj ocet z wodą w proporcji 1:1. Lekko zwilż tym roztworem szmatkę i przetrzyj wnętrze butów albo nanieś niewielką ilość za pomocą atomizera. Następnie pozostaw obuwie do całkowitego wyschnięcia. Przy skórze licowej, zamszu i nubuku najpierw sprawdź reakcję materiału w niewidocznym miejscu. Nie mocz skóry.
Mrożenie
Włóż suche buty do szczelnego worka i umieść je w zamrażarce na kilka godzin lub na noc. Niska temperatura może ograniczyć część drobnoustrojów, ale nie jest pewną dezynfekcją i nie zastępuje czyszczenia. Po wyjęciu pozwól obuwiu ogrzać się i wyschnąć w temperaturze pokojowej.
Olejki eteryczne
Kilka kropli olejku z drzewa herbacianego, lawendowego lub cedrowego można nanieść na kawałek materiału i włożyć do buta. Bezpośrednie skrapianie skóry lub tkaniny może pozostawić plamy, dlatego bezpieczniej użyć nośnika. Intensywny aromat jedynie maskuje problem, jeśli wnętrze nadal jest wilgotne.
Przy mocno zabrudzonych butach tekstylnych można rozważyć pranie, ale tylko wtedy, gdy producent je dopuszcza. Wyjmij wkładki i sznurówki, wybierz delikatny program oraz niską temperaturę. Buty klejone mogą się rozkleić, a skórzanych, zamszowych i nubukowych nie należy prać w pralce. Po czyszczeniu susz je na powietrzu, nie na kaloryferze.
Która metoda pasuje do rodzaju obuwia?
| Typ obuwia | Polecane metody | Ostrożnie lub unikaj |
|---|---|---|
| Skóra naturalna | Wietrzenie, wyjęcie wkładek, soda w niewielkiej ilości, delikatne przetarcie | Prania w pralce, moczenia, nierozcieńczonego octu i wysokiej temperatury |
| Obuwie sportowe i tekstylne | Wietrzenie, soda, herbata, roztwór octu, pranie zgodne z instrukcją | Prania bez sprawdzenia zaleceń producenta i suszenia na kaloryferze |
| Zamsz i nubuk | Suszenie, wietrzenie, wymiana wkładek, środki przeznaczone do danego materiału | Wody, octu, olejków i intensywnego szorowania bez próby materiału |
Jak zapobiegać powrotowi zapachu?
Jednorazowe odświeżenie zwykle nie wystarczy, jeśli buty są codziennie narażone na wilgoć. Najwięcej daje połączenie higieny stóp, suszenia obuwia i regularnej pielęgnacji:
- Rotuj obuwie i, jeśli możesz, nie noś tej samej pary dwa dni z rzędu.
- Po zdjęciu butów wyjmuj wkładki i susz je osobno w przewiewnym miejscu.
- Noś czyste, suche skarpetki odprowadzające wilgoć.
- Myj stopy i dokładnie osuszaj przestrzenie między palcami.
- Regularnie czyść albo wymieniaj wkładki, gdy przesiąkną zapachem.
- Przechowuj buty poza zamkniętą torbą, najlepiej w miejscu z cyrkulacją powietrza.
Jeżeli zapach stęchlizny pojawił się po przemoczeniu, najpierw całkowicie wysusz obuwie. Zapach dymu lub wilgotnej piwnicy może wymagać kilkukrotnego wietrzenia i zastosowania absorbentu, na przykład sody.
Kiedy lepiej wymienić buty?
Jeśli po czyszczeniu, suszeniu, wymianie wkładek i kilku próbach odświeżenia zapach szybko wraca, materiał mógł trwale nasiąknąć potem, pleśnią lub innymi zanieczyszczeniami. W przypadku widocznej pleśni, zniszczonej wyściółki albo obuwia wykonanego z nieprzewiewnych tworzyw dalsze ratowanie może być nieskuteczne. Wtedy rozsądniejsza jest wymiana pary oraz sprawdzenie, czy problem nie wynika z nadmiernej potliwości lub infekcji stóp.
Najlepszy efekt daje kolejność: suszenie, czyszczenie, pochłonięcie zapachu i stałe wietrzenie. Sam aromat olejku czy dezodorantu nie rozwiąże problemu, jeśli wilgoć nadal pozostaje we wnętrzu butów.
Jeśli nieprzyjemnemu zapachowi towarzyszy świąd, łuszczenie skóry, pękanie naskórka lub wyraźna nadpotliwość stóp, skonsultuj się z dermatologiem.
